Spelen

Spelregels van sjoelen: zo speel je op een echte sjoelbak

Sjoelen is simpel: je schuift 30 houten schijven over een lange bak en probeert ze door vier poorten te krijgen. Hier staan de regels kort op een rij, met de puntentelling en een rekenvoorbeeld.

Tekening van een sjoelbak van boven: onderaan de voorkant met schijven, bovenaan de poorten en daarachter de vakken 2, 3, 4, 1. 2341 ↑ poorten voorkant: hier schuif je
Een sjoelbak van boven. Je schuift vanaf de voorkant (onder). Achter de poorten liggen de vakken, van links naar rechts 2, 3, 4 en 1.

Wat heb je nodig?

  • Een sjoelbak met vier poorten.
  • 30 schijven.
  • Iets om te tellen: pen en papier, of de puntenteller.

Het doel

Zoveel mogelijk punten halen. De vakken zijn van links naar rechts 2, 3, 4 en 1 punt waard. Eén schijf in elk vak is een volle serie, ook wel een setje: die is 20 punten waard.

Zo gaat een spel

Een spel bestaat uit drie beurten:

  1. Eerste beurt. Schuif alle 30 schijven, één voor één, vanaf de voorkant van de bak naar de poorten.
  2. Laat liggen. Wat in een vak ligt, blijft liggen. Pak de schijven die niet in een vak kwamen.
  3. Tweede beurt. Schuif die schijven opnieuw.
  4. Derde beurt. Pak weer wat niet in een vak ligt en schuif het een laatste keer.
  5. Tellen. Tel je punten: eerst de volle series, dan de rest. Liggen alle schijven al eerder in de vakken, dan tel je meteen.

Wanneer telt een schijf?

  • Helemaal door de poort. Een schijf telt alleen als hij helemaal door de poort in het vak ligt.
  • Half in de poort telt niet. Duw je hem met een volgende schijf alsnog naar binnen, dan telt hij wel. Blijft hij hangen, dan schuif je hem de volgende beurt opnieuw.
  • Te zacht of teruggekaatst? Daarover verschillen de afspraken. Spreek vooraf samen af wat je doet met een schijf die nauwelijks de bak in komt, of die terugkaatst tot voor in de bak.

De puntentelling

  • Eerst de volle series. Het kleinste aantal schijven in één vak is je aantal volle series. Elke serie is 20 punten. Los geteld zijn die vier schijven samen maar 10 punten waard (2 + 3 + 4 + 1).
  • Dan de rest. Elke schijf die daarna overblijft, telt de waarde van zijn vak.

Rekenvoorbeeld

Na drie beurten liggen er 6 schijven in de 2, 5 in de 3, 7 in de 4 en 4 in de 1. Het kleinste aantal is 4, dus je hebt 4 volle series: 4 × 20 = 80 punten. Over blijven 2 in de 2, 1 in de 3 en 3 in de 4: 4 + 3 + 12 = 19 punten. Samen 99 punten. Zonder series was dat maar 59.

De hoogste score: 148

Met 30 schijven maak je hooguit 7 volle series: 28 schijven, 140 punten. De 2 schijven die overblijven, liggen het best in de 4: 8 punten erbij. Dat is 148, met 7, 7, 9, 7 schijven in de vakken 2, 3, 4, 1 (in die volgorde).

Haal je 148 al in de eerste of tweede beurt, dan liggen alle schijven goed. Sommige spelers geven dan bonusschijven, zodat je nog hoger kunt komen. In StepFox Sjoelbak krijg je er 2 als het in de eerste beurt lukt en 1 als het in de tweede lukt.

Met meer spelers

Speel je met meer mensen, dan speelt iedereen na elkaar een eigen spel van drie beurten met alle 30 schijven. Wie de meeste punten heeft, wint. Hoeveel spellen jullie spelen, spreek je samen af.

Tips voor beginners

  • Vergeet de 1 niet. Zonder schijf in de 1 heb je geen enkele serie. Een schijf die een serie afmaakt, is vaak meer waard dan een extra schijf in de 4.
  • Kijk na elke beurt welk vak achterloopt. Mik daar de volgende beurt op.
  • Schuif recht en steeds even hard. Een poort is maar net breder dan een schijf. Te zacht blijft hangen in de poort, te hard ketst terug.
  • Een schijf in de poort is niet verloren. Met de volgende schijf duw je hem vaak alsnog naar binnen.

Thuisregels en clubregels

De regels hierboven speelt bijna iedereen. Over details verschillen de afspraken: wat je doet met een te zachte of teruggekaatste schijf, of je met bonusschijven speelt en hoeveel spellen je speelt. Sjoelclubs en wedstrijden hebben hun eigen, uitgebreidere reglement.

Geen sjoelbak bij de hand?

Speel sjoelen gratis in je browser, met dezelfde puntentelling. Zonder downloaden, zonder account.

Speel StepFox Sjoelbak

Veelgestelde vragen

Hoeveel beurten heb je bij sjoelen?

Drie. In de eerste beurt schuif je alle 30 schijven. In de tweede en derde beurt schuif je alleen de schijven die nog niet in een vak liggen.

Telt een schijf die half in de poort ligt?

Nee. Een schijf telt pas als hij helemaal door de poort is. Duw je hem met een volgende schijf alsnog naar binnen, dan telt hij wel.

Wat is de hoogste score bij sjoelen?

148 punten: 7 volle series (140) en nog 2 schijven in de 4 (8). Meer kan niet met 30 schijven, tenzij je met bonusschijven speelt.

Zijn de regels overal hetzelfde?

De basis wel: drie beurten, de vakken 2, 3, 4 en 1, en volle series van 20 punten. Over details verschillen de afspraken, zoals een schijf die te zacht gaat of terugkaatst, en bonusschijven. Spreek die vooraf samen af.

Kan ik sjoelen zonder sjoelbak?

Ja. In StepFox Sjoelbak speel je sjoelen gratis in je browser, op je telefoon, tablet of computer, met dezelfde puntentelling. Je hoeft niets te downloaden en je hebt geen account nodig.